Szczodry - Elżbieta Cherezińska

Po genialnym Śmiałym nie mogłam doczekać się kontynuacji losów Bolesława II, czyli Szczodrego. Nie powinno więc dziwić, że gdy tylko książka wpadła w moje ręce, od razu usiadłam do lektury. I po raz kolejny nie zawiodłam się nawet w najmniejszym stopniu.


Szczodry - Elżbieta Cherezińska

Fabuła rozpoczyna się zaraz po zakończeniu tomu pierwszego, a jej koniec to śmierć Bolesława II. Opisując ten fragment historii Polski, autorka postawiła na krótkie, rwane rozdziały, co z jednej strony nadawało opowieści szybkie tempo, a z drugiej wolałabym trochę wolniejszą akcję, lecz z większą ilością szczegółów. Czytałam ten tytuł prawie miesiąc mimo wartkiej fabuły, ale wynikało to po prostu z tego, że bardzo nie chciałam rozstawać się z bohaterami i wręcz bałam się zakończenia, chociaż wiedziałam, jakie ono będzie.

Gdy twój sąsiad jest diabłem, masz na miedzy piekło.

Spotkałam się z określeniem Elżbiety Cherezińskiej jako cesarzowej powieści historycznej i jest to tytuł całkowicie zasłużony. Autorka potrafi znakomicie oddać klimat minionych lat i prowadzić swoją opowieść tak, że czytelnik ma wrażenie, jakby obserwował te zdarzenia własnymi oczami. Pochyla się z niesamowitą empatią nad swoimi bohaterami. Jej historia o Bolesławie II Szczodrym, do którego przylgnęła czarna fama związana z procesem biskupa Stanisława, nie wybiela króla, ale daje pole do reinterpretacji tamtych zdarzeń. Przez niemal każde zdanie autorki przebija pełne zrozumienie dla królewskich poczynań i samej osoby Bolesława. Nie ocenia, nie krytykuje, a przedstawia wydarzenia tak, że zaczynamy zastanawiać się, czemu potomni wystawili tak negatywną opinię królowi. Jej Bolesław jest królem-wojownikiem, ale przede wszystkim dyplomatą, bo jego największe zwycięstwa, jak ponowne przyłączenie do Polski Grodów Czerwieńskich, zostały odniesione przy pomocy zręcznej polityki. To człowiek z krwi i kości, którego po lekturze tej książki z całą pewnością da się lubić.

Cóż w tym dziwnego, że kobiety, z którymi ojcowie obchodzili się niemal jak z żywym towarem, podchodziły do przyszłych żon swych synów bezdusznie? Wszak nie wybierały sobie przyjaciółek, tylko zabezpieczały przyszłość rodziny. Do tego należy podejść na zimno.

Największą odmianą w stosunku do klasycznej historii, jaką znamy ze szkolnych ław, jest to, że Elżbieta Cherezińska przedstawia również kobiety, które miały wpływ na prowadzoną przez nią opowieść. Pokazuje nam postać Astrydy, żony Bolesława (nie historycznej, bo o tej niewiele wiadomo), i jej wyobcowanie na polskiej ziemi, brak zainteresowania ze strony męża, ale też zupełny brak chęci Astrydy do wpływu na króla i na polską politykę. Pojawia się również księżna Gertruda, Piastówna z krwi i kości, wydana za mąż za kniazia kijowskiego, Izjasława. Gertruda jest zupełnym przeciwieństwem Astrydy – walczy jak lwica o swoją pozycję kniahini, o to, by jej syn, Jaropełk, otrzymał należny mu tron. Do tego Rzepichy, których rola w tym tomie została bardzo zmarginalizowana, a które przyjmują na świat dzieci Piastów. Wszystkie te postaci są wyraziste, przekonujące i wzbudzają w czytelniku masę emocji, począwszy od sympatii, przez wzruszenie, empatię, aż po gniew i nienawiść.

Abbatissa Sofia. Nic więcej nie wyryto na kamieniu. Kolejna wybitna kobieta okradziona z urodzenia i nazwiska.

Autorka tworzy zajmującą i porywającą historię, zręcznie mieszając w jednym kotle fakty, jak i stworzone przez siebie intrygi i postaci. Bez wahania i z wielkim poszanowaniem historii uzupełnia jej białe plamy, nie bojąc się sięgnąć po słowiańskie i pomorskie wierzenia. Jej opowieść jest pełna odcieni szarości jak życie każdego z jej bohaterów. Nic tu nie jest biało-czarne. A mnie najbardziej cieszy fakt, że w posłowiu Elżbieta Cherezińska obiecała tryptyk z historii trzech polskich królów: Śmiały, Herman i Krzywousty, więc czekam już niecierpliwie na opowieść o Władysławie Hermanie.

Wszystkie cytaty pochodzą z książki Szczodry Elżbiety Cherezińskiej.


Pięć na pięć żołędzi
Tytuł: Szczodry

Autor: Elżbieta Cherezińska

Cykl: Bolesław II, tom II

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Liczba stron: 480

Data premiery: 25.11.2025

ISBN: 9788383357096
Szczodry - Elżbieta Cherezińska

Recenzja powstała przy współpracy z wydawnictwem:

Zysk i S-ka

Komentarze